سه رکن اصلی پروتکل‌های اجتماعی غیرمتمرکز: هویت، ذخیره‌سازی و مکانیسم کشف

Key Takeaways:

• هویت (Identity) در Web3 به کاربران اختیارات فردی اعطا می‌کند و با استفاده از سیستم‌های شناسایی خودمختار (SSI) به کنترل کامل هویت کاربران کمک می‌کند.
• ذخیره‌سازی داده‌ها به کاربران این امکان را می‌دهد تا واقعاً مالک محتوای خود باشند و از طریق راه‌حل‌های ذخیره‌سازی غیرمتمرکز به خواندن و نوشتن داده‌ها بپردازند.
• کشف و پیشنهاد محتوای غیرمتمرکز چالش‌های فناورانه‌ای دارد که شامل ایجاد سیستم‌های ایندکس و ترتیبی با کارآیی بالا و کم تاخیر است.
• چشم‌انداز آینده پروتکل‌های اجتماعی غیرمتمرکز مبتنی بر کشف بهترین مکانیزم است که می‌تواند باعث گسترش و رشد نمایی این پروتکل‌ها شود.

WEEX Crypto News, 2025-11-27 09:40:27

مقدمه

در دنیای امروز، به‌ویژه در عصر Web2، شبکه‌های اجتماعی به شدت بر روی پلتفرم‌های متمرکز مانند توییتر و فیسبوک تکیه می‌کنند. این ساختار به کمپانی‌های بزرگ اجازه می‌دهد تا داده‌های کاربران را در محیطی بسته نگه دارند و توصیه‌های الگوریتمی را کنترل کنند. اما آینده‌ای که Web3 نوید آن را می‌دهد، بر اساس ایجاد زیرساخت‌های اجتماعی است که اولویت را به مالکیت کاربران و ترکیب‌پذیری می‌دهد. این آینده به ترتیبی که پروتکل‌های اجتماعی غیرمتمرکز طراحی می‌شوند و اینکه آیا می‌توانند براساس سه ستون اساسی هویت، ذخیره‌سازی و مکانیسم کشف ساخته شوند، بستگی دارد. این سه بخش نه تنها مستقیماً بر میزان غیرمتمرکز بودن پروتکل‌ها تأثیر می‌گذارند، بلکه نقش مهمی در مسیری که در طول زمان طی می‌کنند، دارند.

هویت: پایه‌ای برای حق حاکمیت کاربر

در سیستم‌های اجتماعی Web2، هویت کاربران توسط پلتفرم‌ها تخصیص داده می‌شود. این نوع هویت‌سازی اجازه نمی‌دهد که کاربران ساخت هویت خود را کنترل کنند و آن را بین پلتفرم‌های مختلف منتقل کنند. در Web3، هویت به شکلی دیگر به کاربران اعطا می‌شود و به آن‌ها اختیار کامل می‌دهد تا هویت خود را بدون محدودیت کنترل کنند. شناسایی خودمختار (SSI) به کاربران اجازه می‌دهد که هویت خود را ایجاد، مدیریت و تأیید کنند. این سیستم‌ها از سیستم‌های غیرمتمرکز مانند ENS (Ethereum Name Service) و Lens Protocol استفاده می‌کنند.

انتقال از آدرس‌های کیف پول به هویت‌های اجتماعی

اوایل Web3 هویت کاربران اغلب تنها به صورت یک آدرس کیف پول هگزادسیمال ظاهر می‌شد مثل 0xAbC…، اما این تجربه کاربری نیاز به بهبود داشت. با پیشرفت‌های تکنولوژیکی مثل Ethereum Name Service که آدرس‌های اتریوم را به نام‌های قابل خواندن انسانی تبدیل می‌کند، مفهوم هویت در Web3 بهبود یافته است. به علاوه، با پروتکل لنز، هویت اجتماعی کاربران به صورت NFT شکل می‌گیرد و این NFTها می‌توانند به عنوان دارایی‌های دیجیتال صورت گیرند.

ذخیره‌سازی داده‌ها: تضمین حق مالکیت محتوا

در پلتفرم‌های Web2، محتوای کاربر به صورت متمرکز در سرورهای خصوصی ذخیره می‌شود که اغلب کاربران را از مالکیت واقعی داده‌های خود محروم می‌کند. در Web3، تاکید بر مالکیت داده‌ها توسط کاربران است و پروتکل‌ها تنها به عنوان واسطه برای خواندن و نوشتن عمل می‌کنند. سیستم‌های ذخیره‌سازی مثل IPFS و Arweave، محتوای اجتماعی را به صورت پایدار ذخیره می‌کنند و از دسترسی غیرمجاز و کنترل انحصاری جلوگیری می‌کنند.

از کش فانی به آرشیو دائمی

فناوری‌های ذخیره‌سازی غیرمتمرکز در سال‌های اخیر به میزان چشم‌گیری پیشرفت کرده‌اند و اکنون به کاربران امکان ذخیره‌سازی دائمی و آفلاینی برای محتواهای خود را می‌دهند. برای مثال، Arweave به عنوان یک پیشنهاد دائمی برای ذخیره‌سازی محتوایی ارائه می‌دهد که کاربران تنها یک بار هزینه می‌پردازند و همیشه می‌توانند به آن دسترسی داشته باشند. سیستم‌هایی مثل Ceramic Network امکان ساخت پایگاه داده‌های غیرمتمرکز با امکان به‌روزرسانی در زمان واقعی را فراهم می‌آورند و مناسب برای سناریوهای دارای تعاملات زیاد مثل گراف‌های اجتماعی و نظرات هستند.

مکانیسم‌ کشف و پیشنهاد: موتور تاثیرگذاری شبکه

یکی از چالش‌های قابل توجه در سیستم‌های اجتماعی غیرمتمرکز، طراحی سیستم‌هایی است که به کاربران کمک می‌کنند تا محتوا و افراد جدید را به سرعت کشف کنند. این همان جایی است که پروتکل‌های Web2 به واسطه الگوریتم‌های توصیه‌کننده‌ی پیشرفته خود برتری داشتند. اما ایجاد این نوع سیستم‌ها در محیط غیرمتمرکز چالش‌های دوگانه‌ای دارد: اول، چالش‌های تکنیکی شامل ساخت سیستم‌های ایندکس و مرتب‌سازی کارآمد و دوم، چالش‌های حاکمیتی که مطرح می‌کنند چه کسی باید کنترل این سیستم‌های توصیه را در دست داشته باشد.

چالش‌های فنی برای تولید محتوای شخصی‌سازی شده

شبیه‌سازی الگوریتم‌های توصیه‌ای Web2 در محیط‌های غیرمتمرکز کار آسانی نیست. در این محیط‌ها باید بتوان سیستم‌های ایندکس غیرمتمرکز را با توانایی استخراج و مرتب‌سازی داده‌ها با سرعت بالا ایجاد کرد. به علاوه، باید توجه داشت که در محیط‌های Web3، جمع‌آوری داده‌ها محدود بوده و اغلب باید در کنار حفاظت از حریم خصوصی کاربران عمل کرد.

مشکل مدیریت و انگیزش برای کشف محتوا

بحث دیگری که در کشف محتوا در Web3 مطرح است، چگونگی اداره سیستم‌های توصیه‌ای و ایجاد انگیزه برای مشارکت‌کنندگان است. به‌کارگیری افراد ثالث برای مدیریت این سیستم‌ها نیازمند راهبردهای انگیزشی خاصی مثل پاداش‌های توکنی است. همچنین اگر این الگوریتم‌ها قابل کنترل باشند، ممکن است کیفیت اطلاعات پایین بیاید و به تضعیف اعتماد کاربران منجر شود.

فاصله در تجربه کاربری

کاربران Web2 به ارائه محتوای شخصی‌سازی شده و دقیق عادت کرده‌اند، در حالی که بسیاری از پروتکل‌های اجتماعی Web3 هنوز در سطح ارائه محتوای ترتیبی یا بر اساس دسته‌بندی‌های عمومی هستند که با نیازهای شخصی کاربران کمتر انطباق‌پذیر است.

جهت‌گیری‌های پیشرفت: لایه کشف مدولار و ترکیب‌پذیر

اکنون صنعت در حال بررسی روش‌های نوآورانه برای توسعه راه‌حل‌های کشف محتواست. در نهایت پروتکلی که بتواند مکانیزم کشف بهتری ارائه دهد طرفداران بیشتری پیدا خواهد کرد و موجب رشد و توسعه تصاعدی خواهد شد. مکانیزم‌های نوین کشف محتوا شامل پروتکل‌های ایندکس غیرمتمرکز مثل The Graph که از Ceramic برای جریان داده‌ها پشتیبانی می‌کند، و یا ابزارهایی که امکان انتخاب الگوریتم‌های توصیه‌ای مختلف را به کاربران می‌دهند می‌باشد. استفاده از هوش مصنوعی همراه با اثبات‌های صفر دانشی نیز ممکن است برای حفظ حریم خصوصی در عین شخصی‌سازی محتوا مفید واقع شود.

نتیجه‌گیری: هم‌افزایی سه رکن

موفقیت پروتکل‌های اجتماعی غیرمتمرکز به همکاری و توسعه همزمان سه رکن هویت، ذخیره‌سازی و مکانیسم کشف وابسته است. هویت به کاربران حق اختیار می‌دهد، ذخیره‌سازی آزادی محتوایی را تضمین می‌کند، و کشف و پیشنهاد ارزش شبکه را فعال می‌کند. با اینکه تاکنون پیشرفت‌های قابل توجهی در دو زمینه اول صورت گرفته است، اما همچنان کشف و پیشنهاد محتوای غیرمتمرکز در فهرست چالش‌های باقی‌مانده است. با توجه به این موضوع، هر پروتکلی که بتواند مکانیسم کشف بهینه‌ای ارائه دهد، احتمالاً به باشگاه غول‌های اجتماعی Web2 می‌پیوندد و یک عصر جدید اجتماعی مبتنی بر مالکیت کاربران را آغاز می‌کند.

سوالات متداول

هویت در پروتکل‌های اجتماعی غیرمتمرکز چیست؟

هویت در پروتکل‌های اجتماعی غیرمتمرکز به کاربران اجازه می‌دهد که کنترل کامل بر هویت دیجیتال خود داشته باشند. این سیستم‌ها از شیوه‌های شناسایی خودمختار (SSI) برای ایجاد، مدیریت و انتقال هویت کاربران استفاده می‌کنند.

چه مزایایی در ذخیره‌سازی داده‌ها در Web3 وجود دارد؟

ذخیره‌سازی داده‌ها در Web3 به کاربران امکان می‌دهد تا مالکیت کاملی بر اطلاعات و محتوای تولید‌شده خود داشته باشند. همچنین از طریق سیستم‌های ذخیره‌سازی غیرمتمرکز مانند IPFS، امکان نگهداری پایدار و امن اطلاعات وجود دارد.

چالش‌های متداول در مکانیسم‌های کشف غیرمتمرکز چیست؟

ایجاد سیستم‌های ایندکس و ترتیبی با کارآیی بالا و کم تاخیر، مدیریت مناسب این سیستم‌ها و ایجاد انگیزه برای مشارکت‌کنندگان از جمله چالش‌های مهم در مکانیسم‌های کشف غیرمتمرکز است.

چگونه کاربران Web2 با کاربران Web3 متفاوت هستند؟

کاربران Web2 به محتوای شخصی‌سازی شده و دقیق عادت کرده‌اند، در حالی که بسیاری از پروتکل‌های اجتماعی Web3 هنوز در سطح ارائه محتوای عمومی هستند و با نیازهای شخصی کاربران تطابق کافی ندارند.

چرا مکانیسم‌های کشف در موفقیت پروتکل‌های اجتماعی غیرمتمرکز اهمیت دارند؟

مکانیسم‌های کشف به کاربران کمک می‌کنند تا محتوای با کیفیت را پیدا کنند و انجمن‌های مرتبط را سریع‌تر کشف کنند، که این امر برای موفقیت و رشد پروتکل‌های اجتماعی غیرمتمرکز حیاتی است.