یک خصومت خصوصی ده‌ساله، اگر نه به خاطر «ریاکاری» اوپن‌ای‌آی، به تأسیس قوی‌ترین شرکت هوش مصنوعی جهان، آنتروپیک، نمی‌انجامید.

عنوان اصلی: خصومت ده‌ساله که آینده هوش مصنوعی را شکل می‌دهد

نویسندهٔ اصلی: کیچ هیگی

کیچ هیگی، خبرنگار وال استریت ژورنال، گزارشی تحقیقی مفصل منتشر کرد که برای نخستین بار از طریق مصاحبه‌های گسترده با کارکنان و مدیران فعلی و سابق هر دو شرکت، خصومت شخصی ده‌ساله میان بنیان‌گذاران آنتروپیک و اوپن‌ای‌آی را فاش ساخت. آنچه چشم‌انداز جهانی هوش مصنوعی را شکل می‌دهد، تنها رقابت فناورانه نیست، بلکه یک ترومای شخصی درمان‌نشده نیز هست.

در ماه‌های اخیر، گفتمان درونی داریو آمودئی بسیار شدیدتر از گفتمان علنی او بوده است. او اختلاف حقوقی بین سم آل‌مان و ایلان ماسک را به «مبارزه بین هیتلر و استالین» تشبیه کرد، کمک ۲۵ میلیون دلاری رئیس اوپن‌ای‌ای، گرگ برکمن، به یک سوپرپک حامی ترامپ را «شرورانه» خواند و اوپن‌ای‌ای و سایر رقبا را به «شرکت‌های دخانیاتی که آگاهانه محصولات مضر می‌فروشند» تشبیه کرد.

پس از تشدید اختلاف در پنتاگون، او در اسلک OpenAI را «ریاکارانه» خواند و نوشت: «این حقایق نشان‌دهنده الگوی رفتاری‌ای هستند که من اغلب در سم آلتمن مشاهده می‌کنم.»

در درون شرکت، آنتروپیک این استراتژی برندسازی را «ایجاد یک جایگزین سالم» برای رقبا می‌نامد. در طول سوپربول امسال، یک تبلیغ بی‌نام که OpenAI را به‌خاطر درج تبلیغات در چت‌بات‌ها به سخره می‌گرفت، محصول عمومی این استراتژی بود.

داستان در سال ۲۰۱۶ در اتاق نشیمن یک خانهٔ اشتراکی در خیابان دلانو در سان‌فرانسیسکو آغاز می‌شود. داریو و خواهرش دانیلا آمودئی در آنجا زندگی می‌کردند و براکمن، هم‌بنیان‌گذار OpenAI، به‌خاطر رابطه نزدیک با دانیلا اغلب به آنجا سر می‌زد. روزی، بروکمن، داریو و نامزد وقت دانیلا، یعنی نیکوکار مؤثر هولدن کارنفسکی، با هم نشستند و درباره مسیر صحیح توسعه هوش مصنوعی بحث کردند: بروکمن معتقد بود که همهٔ آمریکایی‌ها باید از آنچه در خط مقدم هوش مصنوعی می‌گذرد مطلع شوند، در حالی که داریو و کارنفسکی استدلال می‌کردند که اطلاعات حساس باید ابتدا به دولت گزارش شود تا اینکه برای عموم منتشر گردد. این اختلاف نظر بعدها به نقطه‌عطف در جهت‌گیری فلسفی دو شرکت تبدیل شد.

داريو که از استخر استعدادهای OpenAI تحت تأثیر قرار گرفته بود، در اواسط سال ۲۰۱۶ به آن پیوست و تا دیر وقت شب همراه با براکمن بیدار می‌ماند تا عامل‌های هوش مصنوعی را برای بازی‌های ویدیویی آموزش دهد. با این حال، پس از چهار سال کار مشترک، تنش‌ها پیرامون قدرت و احساس تعلق عمیق‌تر شد. در سال ۲۰۱۷، زمانی که ماسک، سرمایه‌گذار عمدهٔ اوپن‌ای‌آی، فهرستی از مشارکت‌های هر کارمند را برای اخراج‌ها خواست، حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد از تیم ۶۰ نفره یکی‌یکی اخراج شدند که داریو آن را بی‌رحمانه می‌دانست؛ یکی از اخراج‌شدگان بعدها یکی از بنیان‌گذاران آنتروپیک شد.

در همان سال، یک مشاور اخلاق که داریو استخدام کرده بود، پیشنهاد داد که اوپن‌ای‌آی به‌عنوان یک نهاد هماهنگ‌کننده میان شرکت‌های هوش مصنوعی و دولت عمل کند، که از آن، براکمن ایده «فروش هوش مصنوعی عمومی به قدرت‌های هسته‌ای شورای امنیت سازمان ملل» را استخراج کرد. داریو این را تقریباً خیانت‌آمیز می‌دانست و به استعفا دادن فکر می‌کرد.

پس از کناره‌گیری ماسک در سال ۲۰۱۸، آلترمن رهبری را بر عهده گرفت. او و داریو به این نتیجه رسیدند که کارکنان به رهبری بروکمن و دانشمند ارشد ایلیا سوتسکوور اعتماد ندارند. داریو موافقت کرد که بماند به شرط آنکه آن دو دیگر مسئول نباشند، اما به‌زودی دریافت که آلتمن هم‌زمان به آن دو نفر قول داده بود که حق اخراج او را دارند، که این امر تناقضی میان آن دو تعهد ایجاد می‌کرد.

پس از آغاز توسعهٔ سری GPT، تیم اجرایی در شدیدترین درگیری بر سر اینکه چه کسی می‌تواند در پروژهٔ مدل زبانی شرکت کند، گرفتار شد. داریو، که در آن زمان مدیر تحقیقات بود، به بروکمن اجازه دخالت نداد، در حالی که دانیلا، که همراه با الک رادفورد پروژه را رهبری می‌کرد، تهدید کرد که از سمت خود استعفا خواهد داد. آرزوهای شخصی رادفورد در جنگ نیابتی اجرایی درهم تنیده شد.

اعتبار داریو با موفقیت GPT-2 و GPT-3 افزایش یافت، اما او احساس می‌کرد که آلتمَن دستاوردهای او را کم‌اهمیت جلوه می‌دهد. وقتی بروکمن در یک پادکست درباره منشور اوپن‌ای‌آی صحبت کرد، داریو از اینکه با وجود مشارکت بیشتر در تدوین منشور دعوت نشده بود، عصبانی شد؛ او همچنین از اینکه فهمید بروکمن و آلتمَن با رئیس‌جمهور سابق اوباما دیدار می‌کنند و او را کنار گذاشته بودند، ناراضی بود.

درگیری در جریان رویارویی در اتاق جلسه به‌طور چشمگیری تشدید شد. آلتمن خواهران و برادران آمودئی را احضار کرد و آنها را متهم کرد که همکاران را به ارائه بازخورد منفی درباره او به هیئت مدیره تحریک کرده‌اند. آن دو آن را انکار کردند. آلتمن ادعا کرد این اطلاعات از یک مدیر اجرایی دیگر آمده است و دانیلا بلافاصله آن مدیر را برای بازجویی احضار کرد، که او گفت کاملاً بی‌اطلاع بوده است.

آلتمن سپس گفت که چنین چیزی نگفته است و این موضوع به یک بحث داغ انجامید. در اوایل سال ۲۰۲۰، آلمن از مدیران اجرایی خواست تا برای یکدیگر بازبینی‌های همتایان بنویسند و بروکمن بازخوردی با لحنی تند نوشت و در آن دانیلا را به سوءاستفاده از قدرت و استفاده از فرآیندهای بوروکراتیک برای حذف مخالفان متهم کرد؛ این بازخورد را آلمن از قبل بررسی کرده و «سخت اما منصفانه» توصیف کرد. دانیلا هر یک از نکات را رد کرد و بحث را تا حدی تشدید کرد که بروکمن پیشنهاد داد اظهاراتش را پس بگیرد.

تا پایان سال ۲۰۲۰، تیمی که حول محور داریو شکل گرفته بود تصمیم به ترک گرفت و دانیلا مذاکرات با وکلا را در مورد جدایی‌شان رهبری می‌کرد. آلتمن شخصاً به خانه داریو رفت تا او را متقاعد کند بماند، اما داریو اصرار داشت که تنها در صورتی می‌پذیرد که مستقیماً به هیئت مدیره گزارش دهد و صراحتاً اعلام کرد که نمی‌تواند با بروکمن کار کند. او پیش از ترک، یادداشت مفصلی نوشت و شرکت‌های هوش مصنوعی را به دو دسته «بازارمحور» و «منافع عمومی‌محور» تقسیم کرد و استدلال نمود نسبت ایده‌آل ۷۵٪ منافع عمومی و ۲۵٪ بازار است. هفته‌ها بعد، داریو، دانیلا و نزدیک به دوازده کارمند، اوپن‌ای‌ای را ترک کردند تا آنتروپیک را تأسیس کنند.

پنج سال بعد، ارزش هر دو شرکت بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود و در رقابت برای عرضهٔ اولیه سهام به بازار هستند. در پایان اجلاس هوش مصنوعی در دهلی نو در فوریه امسال، نخست‌وزیر هند، مودی، و رهبران فناوری حاضر دست‌های خود را با هم بالا بردند، در حالی که آمودئی و آلترمن از شرکت خودداری کردند و تنها به‌طور دست‌وپاچلفتی آرنج‌هایشان را به هم زدند.