AI Disruption Creator Earnings by Nearly 25% by 2028 Uyarısı

• UNESCO, yapay zekanın yaratıcı ekonomiyi olumsuz etkileyeceğine işaret ediyor.
• Dijital gelirler, yaratıcıların toplam kazançlarının %35’ini oluşturuyor.
• Fair use doktrinleri, AI ile çalışmanın karmaşıklığı nedeniyle zorlanıyor.
• AI’nin büyümesiyle ilgili yasal süreçler devam ediyor; Google, Meta gibi devler davalarla karşı karşıya.
• Google.org, AI eğitimi için büyük ölçekli eğitim programlarına yatırım yapıyor.

WEEX Crypto News, 2026-02-19 09:43:01

UNESCO’nun “Yaratıcılık için Politika Şekillendirme” adlı son küresel raporu, yaratıcı ekonominin nasıl dönüştüğüne dair olası senaryoları gözler önüne seriyor. Kehanete göre, yapay zeka (AI) gelirleri üzerinde ciddi bir azalmanın eşiğinde, müzik ve görsel-işitsel alanlarda çalışan yaratıcıların 2028 itibarıyla %24’e kadar gelir kaybı yaşayabileceği tahmin ediliyor.

Yapay Zekanın Hedefindeki Yaratıcı Ekonomi

Yapay zeka, yaratıcı ekonominin merkezine doğru hızla ilerliyor ve artistlerin bu konudaki direnç noktalarını zorlamaya başlıyor. UNESCO’nun raporu, 120’den fazla ülkeden elde edilen verilere dayanarak, jeneratif AI’nın sanatsal içerik üretimindeki baskın rolünün gelirleri düşürerek, sanat eserleri ve performanslarının değerini azalttığını ortaya koyuyor.

Yönetici ortak Ishita Sharma, AI’nin bu ölçekli değer çıkarması sonucunda yaratıcı haklar ve telif hakkı çerçevelerinin güncellenmesi gerektiğini vurguluyor. Sharma, AI sistemlerinin, korunan eserlerden değer elde etmelerinin “ölçeksiz ve orantısız” olması nedeniyle, bu konudaki tartışmanın “yaratıcı adaletsizlik” boyutuna taşındığını belirtiyor. Yaratıcılar, çevrimiçi platformlara bağımlı hale gelmiş durumda, ancak bu platformlar bir yandan istikrarsız iken, diğer taraftan IP ihlali riskleri yaratıyor.

Dijital Gelirlerin Yükselişi ve Hukuki Zorluklar

Rapor, 2018 yılında yaratıcıların gelirlerinde %17 olan dijital payın, günümüzde %35’e çıktığını gösteriyor. Buna karşın, kültüre yönelik kamu fonlama seviyeleri hala dünya çapında GSYİH’nın %0.6’sının altında kalıyor. Bu durum, eser sahiplerinin IP ihlallerine açık hale gelmesine neden olurken, platform gücü ve şeffaf olmayan kürasyon sistemleri bilinmeyen sanatçıları gölgeliyor.

Sharma, mevcut fair use ve fair dealing doktrinlerinin AI eğitiminde ve çıktı replikasyonunda giderek zorlandığını belirtiyor. Bu doktrinler, “insan, olay bazlı dönüşüm kullanımlarını” değerlendirme üzerine kurulu olmasına rağmen, şimdi büyük ticari model geliştirme için geniş çapta telifli içeriklerin toptan yutulmasıyla baş etmeye çalışıyor. Eğitim, dönüştürücü olarak çerçevelense bile, çıkışlar özgün eserlerin yerine geçtiğinde durum karmaşık hale geliyor ve bu genellikle büyük teknoloji firmalarına avantaj sağlıyor.

AI’ın Yükselişi ve Yarattığı Hukuki Çıkmazlar

AI’nın büyümesiyle yarattığı yasal çıkmazların yanında, OpenAI gibi AI şirketleri de yazarlar ve yayıncılar tarafından telif hakkı ihlalleriyle suçlanıyor. Yazarlar ve yayıncılar, AI eğitimlerinde izinsiz kitap indirmelerini iddia ediyor. Geçtiğimiz dönemde New York’ta bir hakim, bu ihlal iddialarının konsolide davada ilerlemesine izin verdi.

Aynı zamanda, Google gibi devler, Gemini AI’sını eğitmek için izinsiz kitap kopyalamakla suçlanıyor. Diğer taraftan, yargıçlar, Meta ve Anthropic’e benzer kitap eğitim davalarında kısmi fair use zaferleri verdi. Bu arada, Hollywood’da 500’den fazla yazar, oyuncu ve teknoloji uzmanı, AI sistemlerinin nasıl eğitildiğine dair uygulanabilir standartların ve yaratıcıların nasıl telafi edileceği üzerine AI Yaratıcılar Koalisyonu’nu destekliyor.

Yapay Zeka Eğitimi İçin Büyük Yatırımlar

Teknoloji sektörü, AI’ın büyümesiyle birlikte uyum sağlamaya yönelik yatırımlar gerçekleştiriyor. Google.org, Sundance Enstitüsü’ne 2 milyon dolarlık bir yatırım yaparak, 100.000’den fazla sanatçıyı AI becerileri konusunda temel eğitime tabi tutmayı planlıyor. Bu gelişmeler, AI okuryazarlığını temel bir yaratıcı yetkinlik olarak konumlandırıyor.

AI’nın yaratıcı sektör üzerindeki etkisini anlamak, yalnızca teknolojinin geleceği için değil, aynı zamanda sanat ve kültürün geleceği için de kritik öneme sahip. Sanatçılar, hukukçular ve teknoloji firmaları arasında devam eden bu sürtüşme, yalnızca bugünün değil, yarının kültürel peyzajını da şekillendiriyor. Bu dinamik, yaratıcı ekonominin sürdürülebilirliği için daha iyi bir hak yönetimi ve telafi sistemi kurulmasının gerekliliğini ortaya koyuyor.

Daha Fazla Bilgi Edinmek İçin

Bu dinamik süreç, AI’nın yaratıcı sektör üzerindeki etkisinin yalnızca teknolojinin değil aynı zamanda sanat ve kültürün geleceği için de belirleyici olduğunu gösteriyor. Sanatçılar, hukukçular ve teknoloji firmaları arasında devam eden bu tartışmalar, yaratıcı ekonominin devamlılığı için daha iyi bir hak yönetimi ve telafi sistemi oluşturma ihtiyacını vurguluyor.

Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)

AI, yaratıcı sektör üzerindeki etkileri nasıl olacaktır?

Yapay zeka, AI ile üretilen içeriklerin artmasıyla yaratıcıların gelirlerinde düşüşe yol açabilir. UNESCO’nun raporuna göre, müzik ve görsel-işitsel yaratıcılarda 2028 yılına kadar ciddi gelir kayıpları beklenmektedir.

Google.org’un AI becerisi eğitimi yatırımları nelerdir?

Google.org, Sundance Enstitüsü ile iş birliği yaparak 100.000’den fazla sanatçıyı AI becerileri konusunda eğitmeyi planlıyor ve bu eğitim için 2 milyon dolarlık bir yatırım yapıyor.

Yazılı eser sahipleri AI şirketlerine karşı nasıl bir mücadele yürütüyor?

İzinsiz kitap indirmeleri ve eğitim uygulamaları nedeniyle OpenAI gibi AI firmalarına karşı yazarlar ve yayıncılar telif hakkı davaları açmıştır. New York’daki bir yargıç, bu ihlal iddialarının mahkemede değerlendirilmesine izin verdi.

Hangi ülkeler AI etkisine daha fazla maruz kalıyor?

Gelişmiş ülkelerde dijital beceri avantajı bulunurken (%67), gelişmekte olan ülkeler bu konuda daha geride kalabiliyor (%28). Bu da AI’nın etkisini farklılaştırıyor.

Yaratıcılar için daha sağlıklı bir telif hakkı yapısına ihtiyaç var mı?

AI’nın sanatçıların gelirlerini etkilediği ve mevcut yasal çerçevelerin zorlandığı göz önüne alındığında, yaratıcılar için daha iyi bir hak yönetimi ve telafi sistemi gerekliliği ön plana çıkıyor.